Ο ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΣ ΣΤΟΧΑΣΜΟΣ ΣΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ 20ου ΑΙΩΝΑ

Στα τέλη του 19ου αι. η επίδραση της φιλοσοφίας στην ανάπτυξη των επιστημονικών κλάδων και γενικότερα της ευρωπαϊκής παιδείας είχε υποχωρήσει. Έμοιαζε σαν να είχε απομείνει για τη φιλοσοφία ένα είδος μόνο ιστορικής αξίας. Με την είσοδο του 20ού αι. η κατάσταση αλλάζει. Οι στοχαστές υπερβαίνουν τα στενά όρια των επιμέρους θεωρητικών προσεγγίσεων και τη διάσπαση του γνήσιου φιλοσοφικού στοχασμού σε εξειδικευμένα γνωστικά πεδία. Η σχολαστική διάκριση μεταξύ φιλοσοφίας, επιστημών και του πεδίου της πρακτικής καθημερινής ζωής υποχωρεί. Η νέα πορεία του φιλοσοφικού στοχασμού στον 20ό αι. δεν χαρακτηρίζεται τόσο από τη μεθοδολογική βεβαιότητα όσο από την τόλμη και την ενεργητικότητα με την οποία τίθενται και διερευνώνται τα ερωτήματα. Πέρα από την αναγνώριση του μεγαλείου των κλασικών φιλοσοφικών οικοδομημάτων, η φιλοσοφία συνειδητοποιεί ότι βρίσκεται πιο πολύ στην αρχή παρά στο τέλος της. Η φιλοσοφία, από τη μία μεριά, εμβαθύνει εκ νέου στην προβληματική του είναι, της ύπαρξης αλλά και της κριτικής θεώρησης του συνόλου της κοινωνικής πραγματικότητας· από την άλλη, η φιλοσοφία αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη λογική και γλωσσολογική ανάλυση. Οι δύο αυτές οπτικές απεικονίζουν και το διχασμό μεταξύ της αγγλοσαξωνικής και της ηπειρωτικής-ευρωπαϊκής φιλοσοφικής παράδοσης. Στο πλαίσιο των δύο αυτών παραδόσεων αναπτύχθηκαν επιμέρους σχολές, ρεύματα και κλάδοι, όπως εκείνοι της αναλυτικής φιλοσοφίας και του θετικισμού, της φιλοσοφίας της επιστήμης και της φιλοσοφίας του νου· αλλά και εκείνοι της φιλοσοφίας της ζωής, της ερμηνευτικής και της φαινομενολογίας, του υπαρξισμού και της κριτικής θεωρίας, των μεταδομιστικών και αποδομιστικών θεωριών της μετανεωτερικότητας. Σε κάθε όμως περίπτωση, η πορεία του φιλοσοφικού στοχασμού στη διάρκεια του 20ού αι. αντανακλά την αγωνία του δυτικού ανθρώπου να βρει ένα νέο πολιτιστικό στίγμα, έχοντας έρθει αντιμέτωπος δύο φορές με τη βαρβαρότητα των παγκοσμίων πολέμων. Το μάθημα οργανώνεται σε δύο περιόδους: – Από τις αρχές έως τα μέσα του 20ού αι. – Από τα μέσα έως τα τέλη του 20ού αι. Ανάμεσα στους φιλοσόφους που εξετάζονται, συγκαταλέγονται οι: Βιτγκενστάιν, Χάϊντεγκερ, Σαρτρ, Πόπερ, Μαρσέλ, Χάρτμαν, Μπασελάρ, Κουν, Λάκατος, Χορκχάιμερ, Αντόρνο, Χάμπερμας, Άπελ, Μπάρτ, Αλτουσέρ, Ντεριντά, Λυοτάρ.
Κωδικός Μαθήματος: 204.1
Καθηγητής/Καθηγήτρια: Ιορδάνης Παπαδόπουλος
έναρξη 11/10/2017, Τετάρτη / 7:15-8:45, Διάρκεια: 14 εβδομάδες