ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝ-ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ. Σειρά πρώτη: Προμηθέας Δεσμώτης και Αντιγόνη

Στην πορεία του ανθρωπίνου πνεύματος υπάρχει μια ξεχωριστή περίοδος κατά την οποία γεννιούνται σχεδόν ταυτόχρονα στην αρχαία Αθήνα το θέατρο, η φιλοσοφία και η δημοκρατία ως τριπλός πυρήνας και οδηγός του σκέπτεσθαι και του πράττειν των πολιτών της. Η αθηναϊκή πολιτιστική και πολιτική πραγματικότητα του 5ου αιώνα, ακόμη-ακόμη και του 4ου αιώνα, παρείχε στους πολίτες τη δυνατότητα να εναλλάσσονται κατ’ ουσίαν στο ρόλο του «συγγραφέα», του «ηθοποιού», του θεατή και του πολίτη. Και αν αυτό είναι αυτονόητο στο θέατρο, στη δημοκρατία οι πολίτες βίωναν αυτή την εναλλαγή μέσα από την ενεργό συμμετοχή τους στον δημόσιο-πολιτικό βίο και θεσμούς.
Από μια παρόμοια οπτική γωνία ο Κορνήλιος Καστοριάδης κατέδειξε ότι η τραγωδία μπορεί να οριστεί ως ολική εκδήλωση της ζωής της αθηναϊκής πόλεως ως κοινότητας πολιτικής, η δημιουργία και λειτουργία της οποίας σηματοδοτούν την πραγμάτωση των φιλοσοφικών ιδανικών, των ηθικών και πολιτικών προταγμάτων, το πέρασμα στην πράξη από το μύθο στο λόγο.
Χωρίς εμπλοκή σε φιλολογικές διαμάχες κατά τη διάρκεια των μαθημάτων μας, θα επιχειρήσουμε μαζί την παράλληλη ανάγνωση και ερμηνεία επιλεγμένων έργων της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας, εκκινώντας τη διαδικασία αυτή της συν-ανάγνωσης από τον Προμηθέα Δεσμώτη και την Αντιγόνη.
Ακολουθώντας τα χνάρια του Bernard Williams, η συν-ανάγνωση θα μας επιτρέψει συγχρόνως να αναδείξουμε το πώς ετίθεντο τότε και το πώς αναδύονται τώρα τα ζητήματα της ταυτότητας και της αυθεντικής ύπαρξης.

Θεματικές ενότητες του μαθήματος:
1. Η τραγωδία ως θεσμός.
2. Η αρχαία ελληνική πολιτική και κοινωνική σκέψη.
3. Η τεχνική και η φιλοσοφία των τριών μεγάλων τραγικών: Αισχύλος, Σοφοκλής, Ευριπίδης.
4. Φιλοσοφική πρόσληψη και ερμηνεία.
5. Συν-ανάγνωση: Αισχύλου Προμηθέας Δεσμώτης και Σοφοκλή Αντιγόνη.
Κωδικός Μαθήματος: 205.1
Καθηγητής/Καθηγήτρια: Ιορδάνης Παπαδόπουλος
έναρξη 9/10/2018, Δευτέρα / 7:15-8:45, Διάρκεια: 14 εβδομάδες