ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝ-ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ. ΣΕΙΡΑ ΔΕΥΤΕΡΗ: Πρωταγόρας και Πολιτεία Πλάτωνα, Πολιτικά και Ηθικά Νικομάχεια Αριστοτέλη

Στην πορεία του ανθρωπίνου πνεύματος υπάρχει μια ξεχωριστή περίοδος κατά την οποία γεννιούνται σχεδόν ταυτόχρονα στην αρχαία Αθήνα το θέατρο, η φιλοσοφία και η δημοκρατία ως τριπλός πυρήνας και οδηγός του σκέπτεσθαι και του πράττειν των πολιτών της. Η αθηναϊκή πολιτιστική και πολιτική πραγματικότητα του 5ου αι., ακόμη-ακόμη και του 4ου αι., παρείχε στους πολίτες τη δυνατότητα να εναλλάσσονται κατ’ ουσίαν στο ρόλο του «συγγραφέα», του «ηθοποιού», του θεατή, του πολίτη αλλά και του συμμέτοχου σε δημόσιες φιλοσοφικές συζητήσεις και αναζητήσεις. Δύο από τους κύριους πρωταγωνιστές των φιλοσοφικών αυτών αναζητήσεων ήταν ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης. Ο Πλάτων ανακαλύπτει σταδιακά, από τους πρώιμους, στους μέσους και κατοπινά στους ύστερους διαλόγους του, ότι δεν μπορεί να είναι μαθητής του Σωκράτη χωρίς ταυτόχρονα να διαθέτει και κριτική στάση απέναντί του. Αν και στο έργο του πουθενά δεν διαφωνεί ανοικτά με το δάσκαλό του, εντούτοις ο Πλάτων υπαινίσσεται ότι οι σωκρατικές απόψεις δικαιολογούνται υπό την προϋπόθεση ότι θα αποδεχθούμε μια σειρά νέων θέσεων και δογμάτων. Την ανίχνευση και ερμηνεία αυτών των νέων, αμιγώς πλατωνικών, θέσεων θέτουμε στο επίκεντρο της συζήτησής μας με βάση τα κείμενα του Πρωταγόρα και της Πολιτείας. Τρεις από τους σημαντικότερους μαθητές του Πλάτωνα, ο Σπεύσιππος, ο Ξενοκράτης και ο Αριστοτέλης διαφωνούσαν δριμύτατα μεταξύ τους αλλά και με τον ίδιο το δάσκαλό τους. Μέσα από τη δική του πορεία, ο Αριστοτέλης σχημάτισε τις δικές του απόψεις, πολλές από τις οποίες προέκυψαν μέσω της κριτικής του θεώρησης για την πλατωνική φιλοσοφία. Στο πλαίσιο της μεθοδολογικής συν-ανάγνωσης, εστιάζουμε στον ηθικό και πολιτικό στοχασμό του Αριστοτέλη, όπως αποτυπώνεται αυτός στα Πολιτικά του και στα Ηθικά Νικομάχεια. Θεματικές ενότητες του μαθήματος:
Πλάτων: Η θεωρία της σωκρατικής γνώσης και η απάντηση του Πλάτωνα στον σκεπτικισμό. Ψυχή, σώμα, εαυτός. Γνώση, αρετή, ηθική και πολιτική. Το πρόβλημα της δικαιοσύνης. Γνώση και ελευθερία.
Αριστοτέλης: Φύση και μεταβολή, μορφή και ύλη. Ψυχή και σώμα, δυϊσμός και υλισμός. Ευδαιμονία, αρετή, ανθρώπινο αγαθό. Ηθική και κοινωνία. Ηθική και αυτάρκεια.
Κωδικός Μαθήματος: 205.2
Καθηγητής/Καθηγήτρια: Ιορδάνης Παπαδόπουλος
έναρξη 12/2/2018, Δευτέρα / 7:15-8:45, Διάρκεια: 14 εβδομάδες