Ελληνικής Γλώσσας

Προϊσταμένη και Υπεύθυνη Λυκείου: Ελένη Σκαβέντζου 
Συντονίστρια Αρχαίων Ελληνικών Γυμνασίου: Μαρία Κωνσταντίνου
Συντονίστρια Νέων Ελληνικών Γυμνασίου: Αναστασία Γιαλελή

 

Το Ακαδημαϊκό Τμήμα Ελληνικής Γλώσσας του Κολλεγίου Ψυχικού απαρτίζεται από τους τομείς των Αρχαίων και Νέων Ελληνικών.


Στόχοι του Τμήματος Αρχαίων Ελληνικών


•  Εξοικείωση των μαθητών με τα λογοτεχνικά είδη που αναπτύχθηκαν κατά την αρχαιότητα.


• Παροχή γλωσσικής παιδείας μέσω του παραδείγματος της εξέλιξης της ελληνικής γλώσσας (η αρχαία ελληνική γλώσσα ως σύστημα που χαρακτηρίζεται από οργάνωση, οικονομία, νομοτέλεια).


• Κατανόηση βασικών αισθητικών αρχών, ιδεολογικών στοιχείων και επικοινωνιακών συνθηκών που επικράτησαν σε συγκεκριμένες ιστορικές εποχές και συγκρότησαν το συμφραστικό πλαίσιο δημιουργίας κάθε λογοτεχνικού κειμένου.


•  Κατανόηση της ελληνικής γλώσσας στην ιστορική της προοπτική και εμπέδωση της ιστορικής εξήγησης γλωσσικών φαινομένων.

Με τη διδασκαλία των μαθημάτων Αρχαίας Γλώσσας και Γραμματείας επιδιώκεται:

  • Η αφύπνιση του ενδιαφέροντος για τη γλώσσα και τις δυνατότητες που έχει ως εκφραστικό και επικοινωνιακό μέσο.
  • Η παροχή κινήτρων για ανάλυση του αισθητικού αποτελέσματος που προκύπτει από τις γλωσσικές επιλογές του δημιουργού.
  • Η μελέτη των αρχαίων κειμένων ως φορέων διαχρονικών αξιών.
  • Η καλλιέργεια της αυτοσυνειδησίας των μαθητών, η αναγνώριση της αξίας του πνευματικού πολιτισμού και η ανάπτυξη θετικής στάσης απέναντι στις αισθητικές και ηθικές αξίες που συνιστούν το ανθρωπιστικό ιδεώδες, με απώτερο σκοπό τη δημιουργία ελεύθερα σκεπτόμενων πολιτών, ανοιχτών στη συνάντηση με το διαφορετικό στο πλαίσιο της διαπολιτισμικής επικοινωνίας.
  • Η συσχέτιση των κειμένων με το δυναμικό εξωκειμενικό τους πλαίσιο, όπως αυτό συγκροτείται από το ιστορικό γίγνεσθαι, την εξέλιξη των ιδεών, των αισθητικών αξιών, των ειδολογικών συμβάσεων και των εκφραστικών κωδίκων.

Διδακτική Μεθοδολογία

• Η κειμενοκεντρική προσέγγιση εφαρμόζεται με συνέπεια τόσο στην επιλογή του διδακτικού υλικού, όσο και στη μέθοδο διδασκαλίας και αξιολόγησης. Το κείμενο αντιμετωπίζεται ως οργανικό όλον, του οποίου τα μέρη φωτίζονται και ερμηνεύονται αμοιβαία.

 
• Η Αρχαία Ελληνική αντιμετωπίζεται ως ένα δυναμικό σύστημα επιλογών, όπως και κάθε σύγχρονη γλώσσα, επομένως η γλωσσική διδασκαλία εστιάζει στην αναγνώριση των λειτουργιών και της δυναμικής της γλώσσας.


• Η διδασκαλία ενθαρρύνει σε μεγάλο βαθμό την αυτενέργεια και την αυτόνομη μάθηση.


• Η διδασκαλία εστιάζει στη μετάφραση, που αποτελεί κομβικό προσόν, εφόσον συμβάλλει στη βαθύτερη επίγνωση του γλωσσικού συστήματος, στην όξυνση της παρατηρητικότητας για τα χαρακτηριστικά του, στην αντιπαράθεση των δύο κόσμων και πολιτισμών. Η μετάφραση ουσιαστικά αποτελεί ταυτόχρονα πράξη ερμηνείας.


• Χρησιμοποιούνται ευρύτατα τα μέσα της σύγχρονης τεχνολογίας ως εργαλεία, προκειμένου η εκπαιδευτική διαδικασία να γίνεται αποτελεσματικότερη.

 

Στόχοι του Τμήματος Νέων Ελληνικών

  • Η εις βάθος κατάκτηση της ελληνικής γλώσσας.

     

  • Η κατανόηση ότι η παραγωγή κειμένου συνιστά μια δυναμική διαδικασία που αναδύεται μέσα από την ενεργό εμπλοκή των μαθητών σε διαδικασίες συλλογής, σύγκρισης, καταγραφής και αναθεώρησης του περιεχομένου και της γλωσσικής του διατύπωσης.
  • Η εμπέδωση της ιδέας ότι κάθε θέμα μπορεί να αξιοποιηθεί για να αναδειχθούν και να καλλιεργηθούν οι έννοιες του σεβασμού, της ισονομίας, της συλλογικότητας και της κοινωνικής δικαιοσύνης.
  • Η ανάπτυξη στρατηγικών για τη δημοκρατική συμμετοχή των μαθητών σε διαδικασίες που αφορούν τη ζωή στη σχολική κοινότητα.
  • Η άρθρωση λόγου μέσω του οποίου να διεκδικούν οι μαθητές μία δικαιότερη και πιο δημοκρατική κοινωνία.
  • Η επαφή με έργα της Νεοελληνικής και Παγκόσμιας Λογοτεχνίας και η διείσδυση στον πολιτισμό που αντικατοπτρίζεται μέσω αυτών.
  • Η καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας, στάσης που θα επηρεάσει καθοριστικά την εξέλιξη των μαθητών ως ευαίσθητών και κατηρτισμένων πολιτών του κόσμου.


Με τη διδασκαλία των μαθημάτων Νέων Ελληνικών και Νεοελληνικής Γραμματείας  επιδιώκεται:

  • Οι μαθητές να αποκτήσουν εποπτεία της δομής της νέας ελληνικής (φωνητική και φωνολογία, μορφολογία κλιτική και παραγωγική, σύνταξη).
  • Να κατανοήσουν τον ιδεολογικό ρόλο του λεξιλογίου και της γραμματικής, ότι, δηλαδή, οι λέξεις και τα διάφορα γραμματικά στοιχεία κωδικοποιούν ένα θέμα μέσα από συγκεκριμένη οπτική, υποδηλώνουν σχέσεις μεταξύ ατόμων και προβάλλουν ή δομούν ταυτότητες.
  • Να διευρύνουν το λεξιλόγιό τους σε διάφορα θεματικά πεδία. Να κατανοήσουν, επίσης, ότι οι σημασίες των λέξεων δεν είναι σταθερές αλλά προσδιορίζονται από το στενό και το ευρύτερο συμφραστικό πλαίσιο.
  • Να είναι σε θέση να αναδεικνύουν τις διαλεκτικές σχέσεις μεταξύ διαφορετικών κειμένων και να παράγουν δικά τους κείμενα.
  • Να καλλιεργήσουν τη δημιουργικότητα, τη φαντασία και την επινοητικότητά τους.
  • Να μπορούν να προβαίνουν σε συγκρίσεις διακειμενικές ή διαπολιτισμικές διαμορφώνοντας, παράλληλα, την προσωπική τους άποψη για τα θέματα που πραγματεύονται τα κείμενα που μελετούν.


Διδακτική Μεθοδολογία

• Η διδασκαλία προσαρμόζεται και αξιοποιεί στοιχεία από το επίπεδο του γλωσσικού και πολυτροπικού γραμματισμού των μαθητών.
• Τα κείμενα που επιλέγονται προέρχονται από διάφορες πηγές έντυπου, ψηφιακού και προφορικού λόγου που παράγεται σε ποικίλες επικοινωνιακές συνθήκες.


• Η διδασκαλία της δομής της νέας ελληνικής γίνεται με σκοπό την εμπέδωση και την κατανόηση του τρόπου που τα φωνολογικά, μορφολογικά και συντακτικά στοιχεία λειτουργούν για να επιτελέσουν συγκεκριμένες λειτουργίες, όπως είναι η κατασκευή συγκεκριμένων τρόπων αναπαράστασης του θέματος (η αναπαραστατική λειτουργία), η οικοδόμηση συγκεκριμένων σχέσεων με το συνομιλητή/τη συνομιλήτρια (η διαπροσωπική λειτουργία) και η σύνδεση προτάσεων (η κειμενική λειτουργία).


• Η διδασκαλία της Λογοτεχνίας δεν υπηρετεί στενά γλωσσικούς στόχους ούτε προβάλλει αυστηρά γλωσσικά πρότυπα.


• Αποφεύγονται η υπερβολή και η σχολαστικότητα που καταστρέφουν την ατμόσφαιρα του έργου.


• Αποφεύγονται ο διδακτισμός και η ηθικολογία που επιδιώκει οπωσδήποτε την εξαγωγή «μηνυμάτων».


• Χρησιμοποιούνται ευρύτατα τα μέσα της σύγχρονης τεχνολογίας ως εργαλεία, προκειμένου η εκπαιδευτική διαδικασία να γίνεται αποτελεσματικότερη.