Από την Ομόνοια έως τον Κεραμεικό, το Γκάζι και το Μεταξουργείο

Αναζητώντας τη συνέχεια ανάμεσα στο παλιό και το νέο θα βρεθούμε στην Ομόνοια την πιο παλιά πλατεία της Αθήνας, από την οποία ξεκινούν ακτινωτά οι βασικές οδικές αρτηρίες της πόλης. 

 

Σύμφωνα με το αρχικό πολεοδομικό σχέδιο της Αθήνας των Κλεάνθη και Σάουμπερτ (1834), ο χώρος προοριζόταν για την ανέγερση των Ανακτόρων. Στη συνέχεια αποφασίστηκε η ανέγερση του Ναού του Σωτήρος, προκειμένου το έθνος να εκφράσει την ευγνωμοσύνη του προς το Θείο για την απελευθέρωση. Η πλατεία διαμορφώθηκε το 1846 και πήρε αρχικά το όνομα Πλατεία Ανακτόρων και στη συνέχεια Πλατεία Όθωνος, προς τιμή του βασιλιά. Αποτελούσε το βορειότερο άκρο της πόλης και το τέρμα του εξοχικού περιπάτου των Αθηναίων της εποχής. Το 1862 μετονομάσθηκε σε Πλατεία Ομονοίας, όταν στο χώρο αυτό συγκεντρώθηκαν και έδωσαν όρκο «ομονοίας» οι αρχηγοί των αντιπάλων πολιτικών μερίδων.

 

Θα συναντηθούμε το πρωί στην Πλατεία Ομονοίας και Αγ. Κωνσταντίνου 1 στη γωνία λίγο πιο πάνω από το ιστορικό Φαρμακείο του «Μπακάκου». Εκεί θα μιλήσουμε πρώτα για την οικία Καυταντζόγλου, το θέατρο Κοτοπούλη, το «Νέον» και ύστερα θα κατηφορίσουμε την Αγίου Κωνσταντίνου προς το Μέγαρο Εϋνάρδου, στο οποίο στεγάζεται το Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τραπέζης και το Εθνικό Θέατρο.

 

Η  Αγίου Κωνσταντίνου, δρόμος που χαράχθηκε το 1864, λειτουργούσε ως είσοδος ταξιδιωτών, με πολλούς κόμβους συγκοινωνιών που παραμένουν έως σήμερα, στις γύρω οδούς. Ο δρόμος «κόβει σαν μαχαίρι» το αστικό κέντρο και δείχνει ιστορικά να περηφανεύεται για δύο εκπληκτικά κτίρια που σημαδεύουν τον ιστό της παλιάς πόλης: το Βασιλικό, νυν Εθνικό, Θέατρο αλλά και το ναό του Αγίου Κωνσταντίνου, του οποίου ολοκληρώθηκε σχετικώς πρόσφατα η συντήρηση και αποκατάσταση. Ο Ιερός Ναός χτίσθηκε με πρωτοβουλία του Δήμου Αθηναίων το 1868 προκειμένου να τιμηθεί η γέννηση του διαδόχου Κωνσταντίνου, γιου του βασιλικού ζεύγους Γεωργίου και Όλγας.

Από τον Άγιο Κωνσταντίνο και την περιοχή Γερανίου θα περάσουμε στην Πειραιώς και θα κατηφορίσουμε έως την Πλατεία Κουμουνδούρου, το Παλιό Ωδείο και το Δημοτικό Βρεφοκομείο, στο οποίο στεγάζεται τώρα η παλιά Δημοτική Πινακοθήκη.

 

Ο οδικός άξονας της Πειραιώς χαράχτηκε από τους Βαυαρούς γεωμέτρες Μπέρναρτ και Χόλτερ και το 1836 είχε ήδη κατασκευαστεί σε μήκος 8 χιλιομέτρων. Το έργο πραγματοποιήθηκε υπό την επίβλεψη του αρχιτέκτονα Κλέντσε. Ακολουθεί από ένα σημείο και μετά την αρχαία οδό η οποία οδηγούσε από την Αθήνα στον Πειραιά. Οι ξένοι επισκέπτες που αποβιβάζονταν στο λιμάνι του Πειραιά, διέσχιζαν με άμαξες την οδό Πειραιώς για να φθάσουν στην Αθήνα. Έκαναν δε οι αμαξάδες υποχρεωτική στάση στις λεγόμενες Παράγκες, συνοικισμό που αργότερα ενσωματώθηκε στην κατοπινή κοινότητα του Μοσχάτου, αριστερά της οδού Πειραιώς, άλλοτε γεμάτη με αμπελώνες. Η οδός Πειραιώς ή οδός Δράκου είναι η πρώτη αμαξιτή οδός της Αθήνας, πάνω στην οποία «έτρεχε» το «Παμφορείον», το ιππήλατο λεωφορείο που ξεκινούσε από τη συμβολή των οδών Ερμού και Αιόλου και κατέληγε στον Πειραιά.

 

Η τοποθέτηση των ανακτόρων στην Ομόνοια, κατά το πρώτο σχέδιο, και στον Κεραμεικό, κατά το δεύτερο, έδινε στην οδό ιδιαίτερη σπουδαιότητα, προσελκύοντας το ενδιαφέρον μεσαίων και ανώτερων κοινωνικών στρωμάτων. Στο τμήμα της οδού Πειραιώς από την πλατεία Ομονοίας μέχρι τον Κεραμεικό, κτίστηκαν κάποιες από τις πρώτες αρχοντικές οικίες.

Κατηφορίζοντας την Πειραιώς θα έχουμε την ευκαιρία να μιλήσουμε για τις οικίες Βλαχούτση, Καρατζά, Κουμουνδούρου και Μαγγίνα και θα θυμηθούμε την ιστορία της Πλατείας Κουμουνδούρου. Λίγο πιο κάτω θα στρίψουμε στην Αγίων Ασωμάτων, για να συναντήσουμε το Ινστιτούτο Ελληνικών Μύλων,  το Ίδρυμα Πολιτισμού & Εκπαίδευσης «Ανδρέας Λεντάκης», τα διατηρητέα στην Αγίων Ασωμάτων, όπως το «σπίτι με τις Καρυάτιδες», τις Εβραϊκές Συναγωγές αλλά και το Μουσείο Μπενάκη, το κτιριακό συγκρότημα του Κεραμεικού, στο οποίο φιλοξενείται το Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης.

 

Ακολούθως, θα πορευθούμε λίγο πιο κάτω, για να φθάσουμε στον αρχαιολογικό χώρο του Κεραμεικού, απέναντι από το Γκαζοχώρι. Ο Κεραμεικός όφειλε το όνομά του στα πολλά εργαστήρια κεραμικής που βρίσκονταν στις όχθες του Ηριδανού ή κατά μια άλλη εκδοχή στον ήρωα Κέραμο, γιο του Διονύσου και της Αριάδνης. Όταν κτίστηκε το Θεμιστόκλειο τείχος, ο δήμος χωρίσθηκε στον έσω Κεραμεικό με τις οικίες και τα εργαστήρια και τον έξω, όπου βρίσκονταν το νεκροταφείο της πόλης. Στον Κεραμεικό, από το Δίπυλο, τη μεγαλύτερη και σημαντικότερη πύλη της Αθήνας ξεκινούσε η πομπή των Παναθηναίων, ενώ η Ιερά Πύλη ήταν η αφετηρία της πομπής με προορισμό την Ελευσίνα για τα Ελευσίνια Μυστήρια. Στον ίδιο χώρο, στο Δημόσιο  Σήμα, ο Περικλής εκφώνησε τον Επιτάφιό του για τους πρώτους νεκρούς του Πελοποννησιακού πολέμου. Ανασύρουμε αυτές τις μνήμες μέσα από τον κυρίως αρχαιολογικό χώρο και το Μουσείο.

 

Θα περάσουμε μετά απέναντι, για να περιηγηθούμε στην περιοχή του Μεταξουργείου και την ομώνυμη πλατεία. Μέσω της οδού Μυλλιέρου θα φθάσουμε στην Πλατεία Αυδή και τη Νέα Δημοτική Πινακοθήκη, η οποία  στεγάζεται σε ένα από τα παλαιότερα νεοκλασικά της Αθήνας, που πρωτο-λειτούργησε ως εργοστάσιο μεταξιού και  η παρουσία του προσέδωσε και το όνομα στην ευρύτερη περιοχή. Θα έχουμε την ευκαιρία να επισκεφθούμε τη μόνιμη έκθεση της Πινακοθήκης αλλά και την περιοδική έκθεση της Maria Lassnig: «Το μέλλον επινοείται με θραύσματα του παρελθόντος». 

 

Λογοτεχνικά - φιλοσοφικά ίχνη, δημιουργική έκφραση, εκπαιδευτικό παιχνίδι. Στο χώρο του Κεραμεικού θα διανθίσουμε την περιήγησή μας με κείμενα από τον Θουκυδίδη, τον Σικελιανό και τον Βάρναλη.

 

Ημερομηνία: Κυριακή 7 Μαΐου 2017, 10:00 – 13:45

Μαθητές & μαθήτριες  4ης, 5ης, 6ης Δημοτικού, Α, Β & Γ Γυμνασίου, οι γονείς, ο παππούς και η γιαγιά.

Συνάντηση:  Πλατεία Ομονοίας & Αγίου Κωνσταντίνου 1, στη γωνία επί της Πλατείας στις 09:45.

Υπεύθυνος περιήγησης: κ. Ιορδάνης Παπαδόπουλος, καθηγητής Κολλεγίου Ψυχικού (τηλέφωνο επικοινωνίας σε περίπτωση ανάγκης: 6977-710949)

Κόστος συμμετοχής: 15€ ανά οικογένεια

Εισιτήριο αρχαιολογικού χώρου & Μουσείου Κεραμεικού: 4€ για τους ενήλικες, τα παιδιά είναι δωρεάν.

Είσοδος στη Δημοτική Πινακοθήκη: Ελεύθερη

 

Χρήσιμες οδηγίες: Για τον περίπατό μας θα χρειασθεί να έχουμε μαζί μας νερό και κάποιο ελαφρύ σνακ για να κάνουμε ένα μικρό διάλειμμα στο Μεταξουργείο.

 

Εγγραφές, στη γραμματεία των Ειδικών Προγραμμάτων, (Ψυχικό, κτήριο Capps, 1ος όροφος) ή με fax (210.6744970) ή με email (specialprograms@haef.gr) ως την Πέμπτη, 4 Μαΐου 2017.

Σημειώστε ότι η Δήλωση Συμμετοχής φέρει χαρακτήρα δεσμευτικό για τη χρέωση του παιδιού με το κόστος της εκδρομής.

Για την πληρωμή των χρημάτων θα σας σταλεί από το Λογιστήριο ηλεκτρονικό τιμολόγιο με μοναδική ταυτότητα πληρωμής.  Έτσι θα μπορέσετε να εξοφλήσετε μέσω e-banking, πριν την πραγματοποίηση της εκδρομής. 

Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

Σχετικά Αρχεία