ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ από τη ΣΑΣΑ ΒΟΥΛΓΑΡΗ

Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος η παραμυθού Σάσα Βούλγαρη ήρθε στη Βιβλιοθήκη και αφηγήθηκε σε μαθητές της πρώτης τάξης του Γυμνασίου ελληνικά και ξένα παραμύθια, στο πλαίσιο του μαθήματος των νέων ελληνικών. Στις 23 και 24 Φεβρουαρίου χάρηκαν την αφήγησή της οι μαθητές του Κολλεγίου Αθηνών, ενώ στις 19 και 20 Μαρτίου οι μαθητές του Κολλεγίου Ψυχικού.

Πρόγραμμα
Η παραμυθού διάλεξε να διηγηθεί από τις παρακάτω κατηγορίες παραμυθιών:

Ιστορίες σοφίας

• Ο σπόρος (Σερβία)
• Το όνειρο (Εγγύς Ανατολή)

Μαγικά παραμύθια

• Η τομαρού (Γερμανία
• Ο Καημός (Ελλάδα)
• Το φτερό του σταυραϊτού (Ρωσία)

Ευτράπελα παραμύθια

• Η κακοτυχιά (Ρωσία)
• Ιστορίες του Χότζα (Εγγύς Ανατολή)

Παραδόσεις

• Το δέντρο κι η νεράιδα (πανελλήνιο)
• Φύλλο στο δέντρο
• Σόντκο και Βόλκοβα

Νουβέλες

• Μαργαρώνα (Θεσσαλία, Κάρπαθος)
• Η έξυπνη κόρη (πανελλαδικό)

Παραλογή

• Το Ντρακοπήγαδο (Ελλάδα)
• Της κερά Βδοκιάς (Ελλάδα)

Επικά αφηγήματα

• Ο Ντομπρίνια και το φίδι (Ρωσία)
• Ήλια Μούρομετς (Ρωσία)

Με τον όρο παραμύθι έχουμε συνηθίσει να φέρνουμε στο νου μας, ιστορίες παιδικές - όπως η Κοκκινοσκουφίτσα. Λίγοι γνωρίζουν στις μέρες μας ότι, κάποτε, τα παραμύθια δεν θεωρούνταν λόγια της φαντασίας για μικρά παιδιά. Κυρίως οι μεγάλοι ήταν αυτοί που μοιράζονταν τις ιστορίες! Μάλιστα είχαν λογιώ λογιώ ιστορίες, όχι ένα είδος, και υπήρχαν και τότε άνθρωποι προικισμένοι που ήξεραν να τις «νοστιμίζουν».

Μερικοί τέτοιοι παραμυθάδες κρατούσαν το ενδιαφέρον αμείωτο, με την ίδια ιστορία, βραδιές ολόκληρες! Αυτά ήταν τα «σήριαλ» της εποχής! Η αφήγηση θεωρούνταν τέχνη και μάλιστα δύσκολη και είχε τους δικούς της κανόνες. Όλοι ξέρουμε τους ραψωδούς που η δουλειά τους ήταν ακριβώς αυτή.

Η ιστόρηση είναι ασχολία αγαπητή και απαραίτητη σε όλους τους λαούς, από τα βάθη των χρόνων. Μάλιστα, χρησιμοποιούνταν με διάφορους τρόπους: για να περνά ευχάριστα η ώρα, για να μεταδίδει πληροφορίες: ιστορικές, θρησκευτικές, για τη ζωή, ακόμα και για θέματα ιδιαίτερα, όπως ο γάμος, η γέννηση, ο θάνατος. Για να μεταδίδει γνώση. Για να θεραπεύει και άλλα πολλά! Μερικές ιστορίες πηγάζουν από και ταυτόχρονα αποτελούν διδασκαλία μιας ολόκληρης φιλοσοφίας.

Δυστυχώς, και βέβαια λόγω του σύγχρονου τρόπου ζωής, οι άνθρωποι δεν συγκεντρώνονται πια για να λένε ιστορίες. Έτσι στις μέρες μας, τα παλιά παραμύθια τα βρίσκουμε πλέον μόνο μέσα σε βιβλία, όπου όμως, συχνά, δείχνουν ακατανόητα και στερημένα από νόημα, καθώς είναι «νεκρές» λέξεις πάνω σε χαρτί.

Κι όμως, ακόμα κι έτσι, καμιά φορά, μπορούμε να καταλάβουμε την μεγάλη ομορφιά που κάποτε θα είχαν, όταν θα ζωντάνευαν στο στόμα κάποιου ικανού αφηγητή.

Για του λόγου το αληθές.

ΣΑΣΑ ΒΟΥΛΓΑΡΗ

Η Σάσα Βούλγαρη , είναι ψυχοπαιδαγωγός-παραμυθού, από τους πρωτεργάτες της τέχνης της νέο-αφήγησης στην Ελλάδα. Αφηγείται πειραματικά από το 1989 και επαγγελματικά από το 1993.

Έχει συνεργαστεί με τα Μουσεία: Κυκλαδικής, Ισλαμικής, Παιδικής και Λαϊκής Τέχνης, το Μουσείο του Λουτρού των Αέρηδων, το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, τα θέατρα Μεταξουργείο και Φούρνος, το Παιδικό Μουσείο, κ.ά. Έχει αφηγηθεί σε διάφορους χώρους σε όλη την Ελλάδα.

Το Νοέμβριο του 2003 αντιπροσώπευσε την Ελλάδα στο ετήσιο φεστιβάλ παραμυθιών "Berliner Marchentage", στο Βερολίνο.

Το 2000 αφηγήθηκε 13 ελληνικά παραμύθια στην ελληνική τηλεόραση, ΕΤ1, με τίτλο «ψέματα κι αλήθεια έτσι λεν τα παραμύθια».

Έχει αφηγηθεί λογοτεχνικά έργα και έχει δημιουργήσει αφηγήματα επί παραγγελία ενώ γράφει τακτικά και δημοσιεύει παραμύθια και παραδόσεις, βασισμένα σε παραδοσιακό υλικό, στην παιδική εφημερίδα «Ερευνητές» της εφημερίδας Καθημερινής, του Σαββάτου.

Αρθρογραφεί και λαμβάνει μέρος σε συνέδρια και εκπαιδευτικές ημερίδες τακτικά, ενώ εδώ και χρόνια διδάσκει, με τη δική της μέθοδο, για το λαϊκό παραμύθι και την προφορική τέχνη της αφήγησης.

Τα παραμύθια που λέει είναι παλιά, παραδοσιακά, δεν τα μαθαίνει ποτέ «απ' έξω» και δεν προσπαθεί ποτέ να τα «εξηγήσει». Παίζει με τα παραμύθια, προσπαθώντας να τα κάνει γνωστά κι αγαπητά σε όσους δεν τα ξέρουν -μικρούς και μεγάλους- και να τους βοηθήσει να ξαναβρούν το χαμένο νήμα της αφήγησης.

Με το Κολλέγιο συνεργάζεται σταθερά από το 1997.