Όταν έχετε να κάνετε κάποια εργασία ή να λύσετε κάποιο πρόβλημα το πρώτο βήμα είναι να ορίσετε τη δουλειά που πρέπει να πραγματοποιήσετε. Δυστυχώς αυτό δεν είναι πάντα εύκολο. Ακολουθούν μερικές χρήσιμες υποδείξεις που μπορεί να σας βοηθήσουν να ξεκινήσετε την εργασία σας αποτελεσματικά και παραγωγικά!

Για να ορίσετε τη δουλειά που έχετε να κάνετε:

• Ενεργοποιείστε τη μνήμη σας
• Βρείτε ένα προσωπικό ενδιαφέρον στο θέμα
• Κάντε ερωτήσεις για το θέμα
• Διατυπώστε μια υπόθεση ή θεωρία

Πολύ συχνά γνωρίζετε ήδη κάποια πράγματα γι αυτά που μαθαίνετε. Βοηθάει πάντα να ενεργοποιήσετε τη μνήμη σας: συγκεντρώστε όλα τα γεγονότα, τις απόψεις και τις ιδέες που έχετε πριν αρχίσετε να ψάχνετε οποιαδήποτε κανούργια πληροφορία. Αυτό είναι σημαντικό γιατί η μάθηση στηρίζεται πάντα στην προγενέστερη γνώση: η μάθηση μπορεί να προσθέσει κάτι καινούργιο στην «αποθήκη δεδομένων» σας, η μάθηση μπορεί να αλλάξει τις απόψεις σας για το θέμα, η μάθηση μπορεί να διαψεύσει τις προηγούμενες ιδέες σας.

Αν μπορείτε, μιλήστε για την εργασία σας με κάποιον: κι αυτό μπορεί να σας δώσει καινούργιες ιδέες. Ο άλλος άνθρωπος είναι επίσης ένας καθρέπτης που δείχνει πώς η δική σας γνώση συνδέεται με τη γνώση του άλλου.

Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε διάφορες τεχνικές για να φρεσκάρετε τη μνήμη σας:

• Κάντε ένα κατάλογο με όλα τα σχετικά πράγματα που σας έρχονται στο νου
• Σχεδιάστε μια εικόνα ή ένα σχεδιάγραμμα
• Καταγράψτε με την ομάδα σας όλες τις ιδέες που σας έρχονται στο νου
• Γράψτε ένα σύντομο κείμενο, απλώς για ν’ αρχίσετε

Αν χρησιμοποιείτε μια απ’αυτές τις μεθόδους για να ενεργοποιήσετε τις γνώσεις σας είναι πιθανό να ανακαλύψετε κενά σ’αυτά που κατανοείτε και πράγματα για τα οποία χρειάζεται να ερευνήσετε. Έτσι η διαδικασία της ενεργοποίησης σας οδηγεί να ανακαλύψετε αυτό που θέλετε ή που χρειάζεται να μάθετε για το θέμα:

	Τι ξέρετε για το θέμα «Πυρηνική ενέργεια»; Η πυρηνική ενέργεια είναι μια σημαντική πηγή ενέργειας σε πολλές χώρες. Τα εργοστάσια πυρηνικής ενέργειας παράγουν ενέργεια αποτελεσματικά αλλά ταυτοχρόνως τα πυρηνικά απόβλητα αποσυντίθενται αργά. Η πυρηνική ενέργεια χρησιμοποποιείται σε πολλές Ευρωπαϊκές χώρες γιατί δεν έχουν πετρέλαιο ή άλλες πηγές ενέργειας, με εξαίρεση τη Νορβηγία.

Βρείτε ένα προσωπικό ενδιαφέρον

Αφού συγκεντρώσετε τις γνώσεις που ήδη έχετε για το θέμα είναι πιο εύκολο να συνεχίσετε τη δουλειά σας. Έχετε κάποιο προσωπικό ενδιαφέρον για το θέμα; Υπάρχει κάποια πλευρά του θέματος που σας φαίνεται ενδιαφέρουσα και θα θέλατε να μάθετε περισσότερα γι αυτήν; Έχει κανείς περισσότερα κίνητρα για να δουλέψει ένα θέμα όταν βρίσκει ένα γνήσιο ενδιαφέρον σ'αυτό. Έτσι, αν είναι δυνατόν σκεφθείτε κάποια ενδιαφέρουσα άποψη του θέματος και συγκεντρωθείτε εκεί!

Ποια άποψη του θέματος «Πυρηνική ενέργεια» βρίσκετε πιο ενδιαφέρουσα; Οι ανάγκες σε ενέργεια όλο και αυξάνονται και προς το παρόν η πυρηνική ενέργεια είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος παραγωγής ενέργειας. Τα ορυκτά καύσιμα είναι πιθανό να εξαντληθούν, εξάλλου ρυπαίνουν και το περιβάλλον. Η επίδραση της πυρηνικής ενέργειας στο περιβάλλον, τους ανθρώπους και τα ζώα είναι η σκοπιά του θέματος που μας ενδιαφέρει. Πόσες διαρροές συμβαίνουν στην πραγματικότητα και πόσο καταστροφικές είναι; Τι συνέβη στ' αλήθεια στο πυρηνικό ατύχημα του Τσερνομπίλ όπου εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι εκτέθηκαν σε μεγάλη ποσότητα ραδιενέργειας και οι απόγονοί τους κινδυνεύουν από διάφορες μεταλλαγές λόγω της ραδιενέργειας; Θα ήταν καλό να βρει κανείς περισσότερες πληροφορίες για τις μεθόδους παραγωγής πυρηνικής ενέργειας και την επεξεργασία των πυρηνικών αποβλήτων.

Ερωτήσεις

Το να ορίσετε τη δουλειά που έχετε να κάνετε σημαίνει επίσης να προσπαθήσετε να σχηματίσετε μια συνολική εικόνα για την εργασία σας. Ποιά είναι τα ουσιαστικά γεγονότα, οι έννοιες, οι θεωρίες που έχουν σχέση με το θέμα σας; Για τι είδους προβλήματα και ερωτήσεις θα θέλατε να βρείτε απαντήσεις; Το να βρείτε ερευνητικές ερωτήσεις είναι απαραίτητο σαν βάση για τη δουλειά σας: αλλιώς μπορεί η δουλειά σας να είναι μια απλή απαρίθμηση δεδομένων που έχετε βρει σε διάφορες πηγές!

Καμμιά φορά, αν πράγματι δεν γνωρίζετε τίποτα εκ των προτέρων για το γενικό θέμα, πρέπει να βρείτε πληροφορίες έτσι ώστε να περιορίσετε το δικό σας θέμα. Έτσι μπορεί να αναζητήσετε στην αρχή βασικές πληροφορίες για το θέμα και στη συνέχεια να γυρίσετε πίσω για να ορίσετε την εργασία σας και να διατυπώσετε τις δικές σας ερωτήσεις για έρευνα.

Ερωτήσεις που μπορεί να σας βοηθήσουν:

Οι τέσσερις πρώτες ερωτήσεις αφορούν γεγονότα. Είναι σημαντικές για την περιγραφή του θέματός σας. Αλλά οι τρεις τελευταίες θα σας βοηθήσουν να καταλάβετε το φαινόμενο που μελετάτε. Γι αυτό προσπαθείστε να επικεντρωθείτε περισσότερο σε ερωτήσεις που εξηγούν το φαινόμενο παρά το περιγράφουν.

Υπάρχουν διαφορετικές απόψεις για το θέμα σας; Συνήθως τα πράγματα μπορεί κανέις να τα δει και να τα ερμηνεύσει από διάφορες οπτικές γωνίες. Δοκιμάστε να ενσωματώσετε διαφορετικές απόψεις στη δουλειά σας και αξιολογείστε τες κρίνοντας από τη δική σας σκοπιά!

Τι είδους ερωτήσεις/προβλήματα διατυπώνετε για να βρείτε απαντήσεις; Μπορείτε να εντάξετε στην εργασία σας διαφορετικές απόψεις από τις οποίες μπορείτε να δείτε το θέμα; Καθώς η εργασία προχωρούσε καταλάβαμε ότι δεν υπάρχει μια μόνο σωστή άποψη για την πυρηνική ενέργεια. Η πυρηνική ενέργεια αναμφίβολα έχει πλεονεκτήματα αλλά όταν χτίζονται πυρηνικά εργοστάσια πρέπει να υπολογιστούν και τα μειονεκτήματα. Είναι δυνατόν να αναπτυχθεί η πυρηνική τεχνολογία τόσο ώστε να ελαχιστοποιηθούν ή ακόμα και να εκμηδενιστούν οι κίνδυνοι; Μπορούν να γίνουν ακίνδυνα τα πυρηνικά απόβλητα; Υπάρχουν εναλλακτικοί τρόποι παραγωγής ενέργειας που θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν την πυρηνική ενέργεια και να είναι ασφαλέστεροι;

Διατυπώστε μια υπόθεση

Μερικές φορές μπορεί να είστε σε θέση να επινοήσετε την απάντηση στα ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν στην εργασία σας: διατυπώστε μια υπόθεση ή θεωρία για το φαινόμενο που μελετάτε. Φανταστείτε ποιά μπορεί να είναι η απάντηση. Μετά, αφού θα έχετε μάθει περισσότερα για το φαινόμενο θα μπορείτε να επιβεβαιώσετε πού είχατε τη σωστή εντύπωση και πού κάνατε λάθος!

Μπορείτε να συζητήσετε τη θεωρία σας με κάποιον άλλον για να έχετε μια κριτική εκτίμησή της: τί πρέπει να βρείτε για να επιβεβαιώσετε τις ιδέες σας ή για να βρείτε νέες θεωρίες;

Τί είδους εξηγήσεις φαντάζεστε ότι θα βρείτε στις ερωτήσεις σας; Τί προσδοκίες έχετε για το είδος των αποτελεσμάτων που θα βρείτε; Οι προσδοκίες μας είναι τελείως μέτριες αφού στην αρχή δεν γνωρίζαμε για το θέμα σχεδόν τίποτα. Η μεγαλύτερη προσδοκία που έχουμε είναι να βρούμε μια δική μας άποψη για το θέμα της πυρηνικής ενέργειας γιατί μέχρι τώρα, λόγω άγνοιας, ήταν δύσκολο να τη διαμορφώσουμε. Ελπίζουμε επίσης να έχουμε περιθώριο να αναπτύξουμε και τις δύο απόψεις για την πυρηνική ενέργεια, δηλαδή γιατί ορισμένοι αντιτίθενται τόσο σθεναρά στην πυρηνική ενέργεια ενώ άλλοι είναι τόσο αποφασιστικά υπέρ της.