Το Κολλέγιο με μια ματιά

Ομιλία Commencement 2017

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ PRESIDENT ΣΠΥΡΟΥ ΠΟΛΛΑΛΗ

ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΤΗ COMMENCEMENT 2017

11 ΙΟΥΛΙΟΥ 2017

Εκπρόσωποι της Εκκλησίας και της Πολιτείας.

Κυρίες και Κύριοι γονείς, απόφοιτοι, μαθητές και μαθήτριες της τάξης του ‘17.

Το 88ο Commencement Exercises του Κολλεγίου, η Τελετή Αποφοίτησης για την τάξη του ‘17, είναι η γιορτή των τελειοφοίτων μας· η μεγάλη ετήσια γιορτή του Κολλεγίου.

Τελειόφοιτες, τελειόφοιτοι,

Σήμερα, είναι ημέρα χαράς. Για σας, για τους γονείς σας για τους δασκάλους σας. Ξεκινάτε μια καινούργια περίοδο στην ζωή σας, με στήριγμα την προετοιμασία σας στο Κολλέγιο, η οποία προδικάζει και την πορεία για τις επόμενες σπουδές σας. Οι επιτυχίες σας στις πανελλαδικές εξετάσεις και στο ΙΒ μας δικαιώνουν, μας τιμούν. Η εισαγωγή σας σε πανεπιστήμια διεθνούς κύρους του εξωτερικού και οι προβλέψεις για την εισαγωγή σας σε σχολές των ελληνικών πανεπιστημίων μας κάνουν όλους υπερήφανους.

Η νέα φάση της ζωής σας συνεπάγεται αβεβαιότητες, μέσα σε ένα κόσμο που αλλάζει ταχύτατα, με καινούργιες, διαφορετικές, συχνά πρωτόγνωρες προκλήσεις. Ο  κόσμος  μετασχηματίζεται, τα αγαθά μεταλλάσσονται. Η πρόοδος και η ευμάρεια στηρίζονται όλο και περισσότερο στην άυλη περιουσία των ιδεών, της γνώσης, των δεξιοτήτων, της εξειδίκευσης. Σήμερα, οι άυλες διασυνδέσεις καταργούν τα φυσικά σύνορα των χωρών, δημιουργώντας την παγκοσμιοποιημένη κοινωνία της γνώσης. Οι πληροφορίες είναι εύκολα προσβάσιμες σε όσους και όποιους γνωρίζουν τι ζητούν και πού να το αναζητήσουν, μια πραγματικότητα που καθιστά τον ανταγωνισμό πολύ ευρύτερο και δυσκολότερο. Η αξία, όμως, των πληροφοριών δεν έγκειται στο πλήθος τους, αλλά στην επιλεκτική τους σύνθεση-- από αυτήν τη διεργασία άλλωστε προκύπτει η δημιουργία.

Η δημιουργία οδηγεί στην ανάπτυξη, προσωπική και συλλογική, η οποία προϋποθέτει πάντα συνεργασία. Η συνεργασία βασίζεται στην αναγνώριση της αξίας και της προσφοράς μεταξύ των συνεργατών· στην ανταλλαγή των ιδεών, την αποδοχή των διαφορών, τον σεβασμό της προσωπικότητας. Τους σύγχρονους συνεργάτες  μπορεί να  χωρίζουν κρατικά σύνορα και γλώσσες, αλλά τους συνδέει το διαδίκτυο και η lingua franca.

Για αυτήν ακριβώς την σύγχρονη κοινωνία της γνώσης είναι ανεκτίμητη η γενική σας παιδεία-- δηλαδή ένα σύνολο γνώσεων, αλλά και τα εργαλεία να αξιολογείτε τις γνώσεις, να τις κρίνετε και να τις επεξεργάζεστε.

Αυτήν την παιδεία επιδιώξαμε να σας δώσουμε στο Κολλέγιο, μαζί με τις θεμελιακές ηθικές αξίες με τις οποίες θα πρέπει να πορευθείτε στις επόμενες σπουδές σας, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.  Οι θεμελιακές ηθικές αξίες θα σας κατευθύνουν όχι μόνον να παράγετε σωστά, αλλά και να αναγνωρίζετε και να εκτιμάτε την  εργασία των άλλων, να σέβεστε την «πνευματική ιδιοκτησία», ως προϊόν δημιουργικής σκέψης, σύνθεσης γνώσεων και παραγωγικής εμπειρίας. Παρόλο που η έννοια της «πνευματικής ιδιοκτησίας» έρχεται σε ευθεία αντιπαράθεση με την σχολική αποστήθιση που καταργεί την ελευθερία της άποψης και της ιδέας και εισάγει ένα ηθικό υπόβαθρο για αντιγραφή.

Το Κολλέγιο διεύρυνε τον χαρακτήρα της ελληνικής σχολικής παιδείας σε διεθνή κλίμακα. Μαζί με τα οικογενειακά και κοινωνικά σας εφόδια, σας ανοίγεται ο δρόμος ώστε να διαδραματίσετε ένα σημαντικό, ίσως και ηγετικό ρόλο, στην προκοπή της πατρίδας μας. Οι πρωτότυπες ιδέες, ο σεβασμός σε θεσμούς, η διαφάνεια σε διαδικασίες, η αναγνώριση των συνεργατών σας, η αξιοκρατία σε επιλογές, από κοινού με την έγνοια για τους γύρω σας θα είναι η πυξίδα για τις επιλογές και τις αποφάσεις σας.

Τελειόφοιτες και τελειόφοιτοι 2017,

«Είναι ώρα να πούμε τα λιγοστά μας λόγια /γιατί η ψυχή μας αύριο κάνει πανιά» - για να μνημονεύσουμε τον πάντα καίριο Σεφέρη.  Σήμερα αποχαιρετάτε το σχολείο, τα χρόνια της μαθητικής συνύπαρξης, τους χώρους που σας πλαισίωσαν και σας στέγασαν. Σας εύχομαι καλή συνέχεια και καλή αντάμωση, πάντα στον δρόμο της γνώσης, της δημιουργίας και της προόδου.

________________ ΠΑΥΣΗ ________________

Πριν από 33 χρόνια το Κολλέγιο θέσπισε το «President’s Award».

Επιτρέψτε μου φέτος, τελευταία μου χρονιά ως President, να απονείμω ένα Award   post mortem, ως απότιση ενός οφειλομένου χρέους τιμής σε έναν σπουδαίο: στον Στέφανο Δέλτα.

Ο Στέφανος Δέλτας έδωσε την προσωπική του περιουσία για να γίνει το Κολλέγιο. Η οικονομική του συμβολή είναι αναμφισβήτητα σημαντική. Σήμερα, όμως, εξαίρουμε το όραμά του που καθόρισε την εκπαιδευτική μας πολιτική και τις αξίες με τις οποίες πορευόμαστε επί 92 χρόνια.

Διαβάζουμε στα τρία άρθρα του στο Περιοδικό Εργασία του 1932:

  1. Σκοπός του Κολλεγίου δεν είναι μόνον η γνώση, αλλά και οι δεξιότητες οι οποίες συντελούν «στην γένεση και ανάπτυξη περιεργείας και ενδιαφέροντος στα παιδιά για περαιτέρω σπουδή, πρωτοβουλία στη σκέψη και στη δράση και πνεύμα συνεργασίας χάριν κοινού σκοπού. Η Μέση Εκπαίδευση δεν έχει σκοπό να βγάζει σοφούς, αλλά να μορφώνει τον άνθρωπο, τον πολίτη.» Το motto στον θυρεό μας, το έμβλημα του Κολλεγίου «ΑΝΔΡΑΣ ΤΡΕΦΟΝ», προβάλλει επιγραμματικά τι πράττει και σε τι αποσκοπεί το σχολείο: διαμορφώνει Πολίτες, χρηστά μέλη της κοινωνίας.
  2. Οι συνεργάτες επιλέγονται αξιοκρατικά. Αναφέρω ενδεικτικά τις βασικές επιλογές του Δέλτα: τον President Homer Davis και τον συνδιευθυντή Δημήτρη Γεωργακάκη που, όπως εμφαντικά τονίζει ο Γ. Φυλακτόπουλος, κλήθηκαν να πραγματοποιήσουν το όραμα του Κολλεγίου. Ο ίδιος ο Δέλτας δεν θέλησε να γίνει Πρόεδρος του ΔΣ αλλά προσέφερε τις υπηρεσίες του από τη θέση του Ταμία στην χρηστή διαχείριση των χρημάτων του Κολλεγίου.
  3. Έγραψε ο Δέλτας: “τὸ περιβάλλον εἶναι πολὺ σημαντικὸς συντελεστής, αὐτὸ δὲν αμφισβητεῖται απὸ κανένα.” Η αντίληψη του αυτή οδήγησε στις πρωτοποριακές κτιριακές εγκαταστάσεις και στο τόσο ωραίο και λειτουργικό campus στο Ψυχικό, το οποίο μας φιλοξενεί απόψε.
  4. Πίστεψε ότι οι εξωδιδακτικές δραστηριότητες είναι εργαλεία μάθησης. Έτσι δημιουργήθηκαν με πανελλήνια πρωτοπορία τα μαθητικά συμβούλια και οι «όμιλοι» στους οποίους οι μαθητές καλλιεργούν τις ιδιαίτερες κλίσεις τους.
  5. Διεμήνυσε έμπρακτα ότι χρειάζεται συνεργασία και όχι στείρα αντιπαράθεση με την Πολιτεία. Έτσι επετεύχθη και συντάχθηκε ο ιδρυτικός μας νόμος, σύμφωνα με τον οποίο το Κολλέγιο είναι ισότιμοσχολείο, η Αγγλική καθίσταται πρωτεύουσα γλώσσα μαζί με τα Ελληνικά και τα Γαλλικά· στο Κολλέγιο δίδασκαν Αμερικανοί καθηγητές· και η φοίτηση έγινε τότε επταετής, με αποδέσμευση στον τρόπο και στην σειρά διδασκαλίας της υποχρεωτικής ύλης, χωρίς να ανατρέπεται το συνολικό αναλυτικό πρόγραμμα της Πολιτείας.
  6. Ξεκίνησε το Ίδρυμα Υποτροφιών του Κολλεγίου, το οποίο έδωσε και εξακολουθεί να δίνει πρόσβαση σε μαθητές από διαφορετικά κοινωνικά στρώματα λέγοντας: «δεν ήταν όμως σωστό ν' αποκλείονται παιδιά απόρων οικογενειών με συστατικά επιμελείας και Καλής διαγωγής, που μπορούν να εξελιχθούν καλοί και χρήσιμοι πολίται και να καταντά η εκπαίδευση και η μόρφωση, που δίνει το Κολλέγιο, ένα είδος προνομίου της ευπορούσης τάξεως».
  7. Με βάση τις αρχές του Εκπαιδευτικού Ομίλου, το Κολλέγιο λειτούργησε ως πρότυπο με τον Δέλτα να τονίζει ότι το Κολλέγιο «θα ήταν ωφέλιμο για την προαγωγή της εκπαιδεύσεως στον τόπο μας».
  8. Έβαλε τις αμερικανικές αξίες στην αφετηρία του Σχολείου, χωρίς όμως να δημιουργήσει ένα ακόμα Αμερικανικό Κολλέγιο. Η αρχή αυτή έχει θεμελιωθεί με την διττή σύσταση του Διοικητικού Συμβουλίου και των Συμβουλίου των Επιτρόπων, δηλαδή την σύνθεση ανάμεσα στην ελληνική πρωτοβουλία και την αμερικανική εμπειρία. Πρόκειται για μια θαυμαστή σύλληψη η οποία προϋποθέτει την ανιδιοτελή και αγαστή συνεργασία των μελών των δύο Συμβουλίων, με αποκλειστικό γνώμονα το συμφέρον των μαθητών και των καθηγητών του Κολλεγίου.

Θεωρώ, Κυρίες και Κύριοι, ιδιαιτέρως σημαντική αυτή την τελευταία απόφαση την οποία έλαβα ως President του Κολλεγίου: ότι, δηλαδή, το President’s Award 2017 απονέμεται post mortem στον ιδρυτή μας, τον οραματιστή και πραγματιστή Στέφανο Δέλτα, σε μια πρόκληση για το Κολλέγιο να ανατρέξει στο παρελθόν του, στην αφετηριακή του πρωτοπορία.

Κυρίες και Κύριοι, αγαπητοί συνάδελφοι, αγαπητοί φίλοι, καθηγητές και μαθητές,

Σας παρακαλώ να σηκωθούμε όλοι όρθιοι και να τηρήσουμε ενός λεπτού σιγή, στην μνήμη του κολλεγιακού ηγέτη, του τιμώμενου Στέφανου Δέλτα.

11/Jul/2017