Συντροφιά μαζί την Κυριακή λίγο πριν τα Χριστούγεννα

Περιδιαβαίνοντας την Ερμού, την Αιόλου, την Αθηνάς και τη Βαρβάκειο


Τα Ειδικά Προγράμματα, εδώ και αρκετά χρόνια, διοργανώνουν με μεγάλη επιτυχία μορφωτικές επισκέψεις για όλη την οικογένεια στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας αλλά και στην ευρύτερη περιφέρεια της Αττικής.


Η τρίτη περιήγησή μας για φέτος θα ξεκινήσει από την Πλατεία Συντάγματος. Περνώντας από το παλιό Υπουργείο Παιδείας και τον Ιερό Ναό της Αγίας Δύναμης, θα κατηφορίσουμε μέσω της Ερμού και της Περικλέους προς την Αιόλου και την Αθηνάς, ανιχνεύοντας το εμπορικό κέντρο της πόλης μας.

Το εμπορικό κέντρο ή εμπορικό τρίγωνο της Αθήνας θα μπορούσαμε να πούμε ότι αποτελεί την καρδιά της πόλης. Με κορυφές του τις πλατείες Συντάγματος, Ομόνοιας και Μοναστηρακίου όριζε από την παλιά εποχή ένα νοητό οικονομικό και εμπορικό κέντρο. Διανύοντας τις κεντρικές οδούς αυτού του τριγώνου και περιδιαβαίνοντας ακόμη και τους πιο μικρούς δρόμους αισθανόμαστε μέσα μας ένα μίγμα ιστορίας, αίγλης αλλά και απαιτητικής καθημερινότητας, διασκέδασης και εμπορικών δραστηριοτήτων. Η βόλτα μας θα ξεδιπλώσει μπροστά μας κομμάτια από το απώτερο αλλά και το πιο πρόσφατο παρελθόν και θα μας δώσει την ευκαιρία να αναστοχαστούμε τις εξελίξεις και την πραγματικότητα στη σύγχρονη εποχή.

Λίγα λόγια για την Ερμού, την Αιόλου και την Αθήνας.

Η οδός Ερμού, η «Ερμαϊκή» οδός της Οθωνικής περιόδου ήταν από τους πρώτους δρόμους που σχεδιάστηκαν στη σύγχρονη πόλη της Αθήνας και ένας από τους βασικούς άξονες του πρώτου πολεοδομικού σχεδίου της Αθήνας που συνέταξαν οι αρχιτέκτονες Κλεάνθης και Σάουμπερτ το 1833. Εξαρχής σχεδιάστηκε να γίνει ο κεντρικός εμπορικός δρόμος της πόλης, να συγκεντρώσει καταστήματα και χρήσεις που είχε ανάγκη η Αθήνα προκειμένου να στεφθεί πρωτεύουσα στη σύγχρονη εποχή.

 

Η οδός Αιόλου, πεζοδρομημένη σήμερα στο μεγαλύτερο μέρος της, είναι ο πρώτος δρόμος που χαράχτηκε (1834), όταν η Αθήνα έγινε πρωτεύουσα. Τότε είχε το όνομα «Αιολική Οδός», καθώς ξεκινούσε από το Ωρολόγιον του Κυρρήστου, τους Αέρηδες, αλλά και «Δρόμος της Αγοράς», μιας και συγκέντρωσε από την αρχή ποικιλία οικονομικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων. Από τη δεκαετία ήδη του 1840, είχαν ανεγερθεί διώροφα κτίρια και στις δύο πλευρές του δρόμου, με κατοικία στον πρώτο όροφο και εμπορικό κατάστημα στο ισόγειο. Ακόμη και σήμερα σώζονται αρκετά από αυτά τα οικοδομήματα. Στην οδό Αιόλου θα μας δοθεί η ευκαιρία να μιλήσουμε για την Πλατεία Δημοπρατηρίου αλλά και για το πρώτο ξενοδοχείο και το πρώτο θέατρο των Αθηνών.

Η οδός Αθηνάς, χαράχτηκε έναν χρόνο αργότερα, το 1835. Σύμφωνα με το πολεοδομικό σχέδιο των Κλεάνθη-Σάουμπερτ η οδός Αθηνάς θα εξελισσόταν σε ένα δενδροφυτεμένο βουλεβάρτο, το οποίο θα ένωνε τα ανάκτορα, που τοποθετούνταν στην Πλατεία Ομονοίας, με την παλιά πόλη. Παρά την εγκατάλειψη του σχεδίου, η Αθηνάς δεν έπαψε να ενώνει την παλιά με τη νέα πόλη, με χαρακτηριστικό γνώρισμα την αρίθμηση του δρόμου να ξεκινάει «ανάποδα» από το Μοναστηράκι.

 

Ο δρόμος απέκτησε εμπορικό χαρακτήρα, όπως και η Αιόλου, με κτίρια νεοκλασικά, μπελ επόκ, αρ ντεκό και μοντερνιστικά. Από τα σημαντικότερα της κτίρια ήταν το Βαρβάκειο Λύκειο, το Δημοτικό Θέατρο Αθηνών, που κατεδαφίσθηκαν, το Δημαρχείο και η Κεντρική Αγορά και ακόμη πιο παλιά το Θέατρο Μπούκουρα. Στην πραγματικότητα όμως η Αθηνάς ήταν μοιρασμένη στα δύο· ένα πιο «λαϊκό» τμήμα από το Μοναστηράκι έως την Κεντρική Αγορά και ένα πιο «αστικό» από την Αγορά μέχρι την Ομόνοια. Η Αθηνάς μετεξελίχθηκε σιγά-σιγά στο δρόμο του λαϊκού εμπορίου.


Στην περιήγησή μας θα έχουμε την ευκαιρία να «ανακαλύψουμε» τον μικρό θησαυρό και την ομορφιά που κρύβουν οι μικρότερες αλλά και οι μεγαλύτερες εκκλησίες του κέντρου, όπως οι Ιεροί Ναοί της Καπνικαρέας, της Παναγίας του Ρόμβη, της Αγίας Ειρήνης, της Χρυσοσπηλιώτισσας και της Αγίας Παρασκευής στην Αιόλου.


Θα επισκεφθούμε τον αρχαιολογικό χώρο της Αιόλου και θα μιλήσουμε για την Εταιρεία Φίλων του Λαού στην οδό Ευριπίδου, ενώ δε θα παραλείψουμε να θαυμάσουμε τα εμβληματικά μέγαρα Γεωργίου Σταύρου και Μελά στην Πλατεία Κοτζιά, τα οποία ανήκουν τώρα στην Εθνική Τράπεζα. Εκεί στην Πλατεία Κοτζιά θα θυμηθούμε ότι υπήρχε και στρατώνας πυροβολικού τα πρώτα χρόνια της απελευθέρωσης.


Για τις γιορτινές ημέρες των Χριστουγέννων που πλησιάζουν ανασύρουμε την ακόλουθη περιγραφή: «Παρ’ όλο που η Αθήνα περιοριζόταν σε τέσσερις συνοικίες: την Πλάκα, το Μοναστηράκι, την Καλαμιώτου και τον Άγιο Φίλιππα, η μικρή πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους ζούσε έντονα τη ζωή της, τουλάχιστον τις εορτάσιμες αυτές μέρες. Το κέντρο της πόλης είχε μεταφερθεί τώρα, από την οδό Αδριανού, όπου ήταν παλαιότερα, στη διασταύρωση των οδών Αιόλου και Ερμού. Εκεί ήταν τα εμπορικά καταστήματα, τα καλύτερα ζαχαροπλαστεία και τα καφενεία: το πιο γνωστό ήταν της Ωραίας Ελλάδος, κοντά στην Αγία Ειρήνη. Το μεγάλο αυτό καφενείο «ήταν το πρώτο δημόσιο κέντρο που στόλισε για πρώτη φορά το 1848 χριστουγεννιάτικο έλατο με πολύχρωμα κεράκια, επιχρυσωμένους καρπούς, παιχνίδια από αληθινή πορσελάνη και ένα σωρό άλλα μπιχλιμπίδια.» (Από τα Λαογραφικά του δημοσιογράφου Γιάννη Ιωαννίδη. Επιμέλεια κειμένου, Φίλιππου Φίλιππα. Από το περιοδικό «ιστορία εικονογραφημένη», τεύχος 462, Δεκέμβριος 2006).


Λογοτεχνικά - φιλοσοφικά ίχνη, δημιουργική έκφραση, εκπαιδευτικό παιχνίδι.
 Η περιήγησή μας θα διανθιστεί με νόστιμες χριστουγεννιάτικες συνταγές, τα υλικά για τις οποίες θα μπορούσαμε να προμηθευθούμε από το ίδιο το εμπορικό κέντρο. Θα απολαύσουμε όμως και ζεστούς λουκουμάδες με μέλι και κανέλα σε ένα από τα παραδοσιακότερα ζαχαροπλαστεία της Αιόλου. Εκεί, γύρω-γύρω από το φιλικό τραπέζι, θα διαβάσουμε παρέα μικρές χριστουγεννιάτικες ιστορίες, ανταλλάσσοντας ειλικρινείς ευχές για τις γιορτές των Χριστουγέννων που πλησιάζουν.

 

Ημερομηνία: Κυριακή, 15 Δεκεμβρίου 2019, 10:00-13:30

Μαθητές/τριες  4ης, 5ης, 6ης Δημοτικού, Α’, Β’, Γ’ Γυμνασίου, οι γονείς, ο παππούς και η γιαγιά.

Συνάντηση:  Σταθμός Μετρό Σύνταγμα, εντός του σταθμού προς την έξοδο για την πλατεία, στις 09:45

Υπεύθυνος περιήγησης: κ. Ιορδάνης Παπαδόπουλος, καθηγητής Κολλεγίου Ψυχικού (τηλέφωνο επικοινωνίας σε περίπτωση ανάγκης: 6977-710949)

Κόστος συμμετοχής: 15€ ανά οικογένεια


Χρήσιμες οδηγίες:
 Για τον περίπατό μας θα χρειασθεί να έχουμε μαζί μας νερό και κάποιο ελαφρύ σνακ, για να κάνουμε ένα μικρό πικνίκ στον περίβολο χώρο του Ιερού Ναού της Χρυσοσπηλιώτισσας της Οδού Αιόλου.

 

Οι δηλώσεις συμμετοχής είναι απαραίτητο να κατατεθούν το αργότερο μέχρι την Πέμπτη, 12 Δεκεμβρίου 2019, στο γραφείο των Ειδικών Προγραμμάτων (κτίριο ΚΑΠΠΣ, 1ος όροφος, τηλ. 210.6726452), ή αποστέλλοντας την αίτηση συμμετοχής με fax (210.6744970) ή email (specialprograms@haef.gr). Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

 

Για την πληρωμή των χρημάτων θα σας σταλεί από το Λογιστήριο ηλεκτρονικό τιμολόγιο με μοναδική ταυτότητα πληρωμής.

Σημειώστε ότι η Δήλωση Συμμετοχής φέρει χαρακτήρα δεσμευτικό για τη χρέωση του παιδιού με το κόστος της εκδρομής.